Merkez Bankası, KOBİ finansmanı ve bankaların nakit yönetimi için iki düzenleme yaptı. Kredi büyümesine tanınan alan genişlerken, TL karşılıkların bloke tutulacak payı azaltılıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KOBİ kredilerinde büyüme sınırını yüzde 4,5’ten yüzde 5’e yükseltti. 1 Ekim akşamı açıklanan düzenleme, bankaların küçük ve orta büyüklükteki işletmelere açtığı krediler için uygulanan sınırı 0,5 yüzde puan genişletiyor. Aynı kararda, Türk lirası zorunlu karşılıkların bloke tutulacak payı da azaltıldı.
Bankanın 2026-43 sayılı duyurusu iki başlığı birlikte ele alıyor: KOBİ finansmanına ayrılabilecek alan ve bankaların likidite yönetimi. Açıklamada işletmelere doğrudan ödeme yapılacağı veya yeni bir hibe programı açıldığı belirtilmiyor.
%5 kredi faizi değil, büyüme sınırı
Kararın KOBİ’ler açısından en görünür tarafı, kredi büyümesine tanınan ilave alan. Eski ve yeni sınır arasındaki fark 50 baz puan. Yüzde 5 rakamı ise şirketlerin bankadan kullanacağı kredinin faiz oranını göstermiyor; bankacılık sistemine yönelik büyüme düzenlemesinin eşiğini ifade ediyor.
Faiz kararıyla karıştırılmamalı. Duyuru, politika faizinde değişiklik açıklamıyor. Kredi büyüme sınırının yükselmesi de işletmelerin borçlanma maliyetinin aynı ölçüde düşeceği anlamına gelmiyor.
İşletme açısından düzenleme, finansmana erişim koşullarının bir parçasını değiştiriyor. Tek tek başvuruların sonucu veya sunulacak kredi tutarı bu kısa duyurudan çıkarılamaz. Merkez Bankası, kararın kaç işletmeye ulaşacağına ya da ne kadar yeni kredi yaratacağına ilişkin bir tahmin paylaşmadı.
Bankaların bloke tuttuğu pay azalıyor
İkinci değişiklik, bankaların TL cinsinden tuttuğu zorunlu karşılıkların nasıl tesis edildiğiyle ilgili. Bloke oranının indirilmesi, karşılıkların kullanıma kapalı tutulması gereken bölümünü küçültüyor. Kararın likidite yönetimine yönelik yanı burada; duyuru, TL mevduata uygulanan bütün zorunlu karşılık oranlarının topluca düşürüldüğünü söylemiyor.
TCMB’nin zorunlu karşılık çerçevesinde mevduatın yanı sıra bazı diğer banka yükümlülükleri de karşılığa tabi. Kurum, karşılıkların tesis döneminin 14 gün sürdüğünü belirtiyor. Dolayısıyla düzenleme, yalnız yeni bir kredi başvurusunu değil, bankaların nakit ve karşılık planlamasını da ilgilendiriyor.
“Makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini desteklemek”
Duyurunun açıklamadığı ayrıntılar
KOBİ büyüme sınırındaki eski ve yeni oran açıkça verilirken, bloke tesis oranlarının hangi seviyelerden nereye çekildiği basın metninde yer almıyor. Aynı metin, piyasaya çıkabilecek toplam TL tutarını veya banka gruplarına göre bir dökümü de sunmuyor. Ekonomi gündeminde kararın etkisi değerlendirilirken, açıklanan yüzde 5 eşiği ile henüz sayısallaştırılmayan likidite etkisini ayrı okumak gerekiyor.
Şirketlerin finansman koşullarını etkileyen bir diğer değişiklik, 1 Ekim’de yürürlüğe giren döviz dönüşüm desteğinin yeni koşulları. İhracat gelirlerinin TL’ye çevrilmesine ilişkin o programın başvuru şartları ile KOBİ kredi büyüme sınırı, ayrı düzenlemeler olarak uygulanıyor.
TCMB’nin 1 Ekim tarihli resmî duyurusu
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
