Uniswap v3 örneği üzerinden havuz seçimini, fiyat aralığını ve çekim sürecini inceliyoruz. Ücret geliri ile tokenları elde tutmaya göre sonucu, ayrı kalemlerle hesaplıyoruz.
Likidite havuzuna katılma kararı, ekranda en yüksek APR’yi bulmakla bitmiyor. Aynı token çifti farklı ağlarda, farklı ücretlerle ve farklı sözleşmelerde işlem görebiliyor. Yanlış havuzu seçmek kadar, doğru havuzda yönetemeyeceğiniz fiyat aralığını açmak da sonucu değiştirebilir.
Rehber, seçimden çıkışa kadar tutulabilecek kısa kontrol kaydını kuruyor. Uniswap v3 örneğinde ilerliyoruz; v4 ve başka havuz modellerinin ayarları aynı değil. KriptoMeta olarak 28 Eylül 2026’da resmî belgeleri ve cüzdan bağlantısı olmadan erişilen pozisyon ekranını inceledik. Para yatırmadık, işlem imzalamadık; aşağıdaki hesaplar açıkça belirtilmiş varsayımlara dayanıyor.
Önce hedefi ayırın: takas mı, likidite sağlamak mı?
Takas yaptığınızda elinizdeki varlığı başka varlıkla değiştirirsiniz. Likidite sağladığınızda ise likidite havuzunda pozisyon açar, başkalarının işlemlerini karşılayan sermayeye katkıda bulunursunuz. Karşılığında ücret payı doğabilir; token dağılımınız da değişebilir. Yalnız ETH tutmak istiyorsanız, çıkışta ETH ve sabit token karışımı almayı kabul edip etmediğinizi önceden düşünün.
Staking ve borç verme de aynı işlem değildir. Nereden başlayacağı henüz net olmayan okur için DeFi başlangıç karar haritamız kullanım amaçlarını ayırıyor. Burada hedef, seçilmiş havuzdaki pozisyonun ne yapacağını anlayabilmek.
Havuzu seçmeden önce dört bilgiyi kaydedin
| Alan | Kaydedilecek bilgi | Neyi önler? |
|---|---|---|
| Ağ ve tokenlar | Ağ adı; iki varlığın doğrulanmış sözleşme adresi | Aynı sembollü taklit tokenı veya başka ağdaki varlığı seçmek |
| Sürüm ve havuz | v3/v4 gibi sürüm; havuz adresi; varsa ek sözleşme | Bir arayüzdeki bütün havuzların aynı kurallarla çalıştığını sanmak |
| Ücret ve etkinlik | Ücret kademesi; protokol payı; tarih aralığı belli hacim | Yüksek ücret oranını yüksek gelir garantisi saymak |
| Çıkış yolu | Çekim işlemi, gerekli ağ parası ve pozisyona erişim | Bütün bakiyeyi yatırıp çıkış masrafı için kaynak bırakmamak |
Aynı ETH/USDC çiftinde yüksek ücretli havuz, daha az takas alıyorsa beklediğiniz geliri vermeyebilir. TVL, havuzda bulunan değeri; hacim ise seçilen dönemdeki işlem büyüklüğünü anlatır. İkisi de sözleşme güvenliğini kanıtlamaz. Büyük tek günlük sıçramayı sürekli talep gibi okumayın; mümkünse daha uzun dönemle karşılaştırın.
Token adresini yalnız arama sonucundan veya mesajla gelen bağlantıdan doğrulamayın. Projenin bağımsız ulaştığınız resmî kaydıyla eşleştirin. Tanımadığınız token, çekim kısıtı ya da açıklayamadığınız ek sözleşme varsa yüksek APR, araştırmadaki boşluğu kapatmaz. Uniswap’ın risk açıklaması sözleşme açıkları ve token kaynaklı riskleri ayrı ele alıyor.
Gerçek ekranda sürüm, fiyat yönü ve aralık
İncelediğimiz arayüzde Havuz → Pozisyon oluştur yolu önce mevcut havuz listesini açtı. Ethereum üzerindeki USDC/WETH v3 yüzde 0,05 havuzunu seçince pozisyon formu geldi. “Havuz oluştur” ayrı seçenekti: var olan havuza katılmak için yeni piyasa kurmak gerekmiyor. Seçtiğimiz havuz yalnız ekran örneğidir, öneri veya en iyi havuz sıralaması değildir.
Fiyatın 1 WETH başına USDC olarak mı, ters yönde mi gösterildiğini okuyun. Ekranda ETH düğmesiyle USDC/WETH yönüne geçtik. 2.700 USDC/WETH ile 0,00037037 WETH/USDC aynı fiyatın yaklaşık ters ifadeleridir; alt ve üst sınırları diğer gösterime aynen taşımak yanlış aralık oluşturur.
Yardım belgesindeki düğme sırası, güncel arayüzle zaman içinde değişebilir. Resmî v3 ekleme rehberi sürüm, ücret, aralık ve miktar seçimlerini açıklıyor. Ekranın genel takas özellikleri için Uniswap incelememiz ayrı değerlendirme sunuyor.
Dar aralık daha çok takip gerektirir
Yoğunlaştırılmış likiditede sermaye seçtiğiniz fiyat aralığında çalışır. Uniswap’ın aralık açıklamasına göre fiyat dışarı çıktığında pozisyon ücret kazanmayı durdurur; tekrar içeri girerse yeniden etkinleşebilir. Aralık dışına çıkış, kendiliğinden cüzdana ödeme veya yeni aralık açılması değildir.
Örnekte 1 ETH’nin fiyatını USDC ile okuyoruz. 2.500’de aralık içindeki pozisyon iki varlık taşır. Fiyat 3.000’in üstüne çıktığında ana pozisyon USDC tarafına, 2.000’in altına indiğinde ETH tarafına dönüşmüş olur. Daha fazla yükselişte artık aynı miktarda ETH taşımadığınızı, düşüşte ise ETH maruziyetinizin arttığını görürsünüz. Birikmiş ücretlerin varlık dağılımı farklı olabilir.
Dar aralık, aynı sermayeyi daha dar alanda yoğunlaştırır; fiyatın dışarı çıkma ve müdahale ihtiyacını artırabilir. Tam aralık da fiyat kaybını veya sözleşme riskini ortadan kaldırmaz. Aralığı değiştirmek gerekirse mevcut pozisyonu azaltıp yeni aralık açmanın takas ve ağ masraflarını da hesaplayın.
Ücret payı ile net sonuç aynı hesap değil
Havuzun yüzde 0,05 ücret etiketi sizin yıllık kazanç oranınız değildir. Güncel ücret belgeleri, aktif likidite payını ve bazı havuzlarda ayrılan protokol ücretini açıklıyor. Havuza ödenen bütün takas ücretinin sağlayıcılara kaldığını varsaymayın. v3 pozisyonunda biriken ücretler de otomatik olarak aynı pozisyona yeniden yatırılmaz.
Varsayımsal ücret örneği: sabit fiyat aralığında geçen kısa dönemde sağlayıcılara dağıtılabilir toplam ücret 100 USDC, sizin aktif likidite payınız bütün dönem boyunca yüzde 1 olsun. Payınıza 1 USDC düşer. Aralık dışında kaldığınız zaman, değişen rakip likidite veya farklı fiyat seviyelerine geçen takaslar varsa aynı oranla hesap yapılamaz. Özellikle toplam TVL’nin yüzde 1’ine sahip olmak, her takasta yüzde 1 ücret almak demek değildir.
Performans için ikinci kayıt gerekir: “Aynı başlangıç tokenlarını hiç havuza koymasaydım ne olurdu?” Impermanent loss o karşılaştırmayı açıklar. Pozisyonun dolar değerinin yükselmesi, elde tutma seçeneğini geçtiği anlamına gelmez.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Başlangıç varlıklarının toplamı | 1.000 |
| Aynı tokenlar elde tutulsaydı | 1.120 |
| Pozisyonun çekilebilir değeri, ücret hariç | 1.080 |
| Ayrı birikmiş ücret | 20 |
| Giriş, yönetim ve çıkış maliyeti | 12 |
| Net pozisyon sonucu | 1.080 + 20 − 12 = 1.088 |
| Elde tutmaya göre fark | 1.088 − 1.120 = −32 |
Başlangıca göre 88 dolar artış vardır; elde tutmaya göre 32 dolar eksik sonuç çıkar. Ücret hariç 40 dolarlık fark ile masraflar dahil net farkı karıştırmayın. Gerçek kayıtta aynı değerleme anını kullanın; pozisyon ekranı ücretleri zaten dahil ediyorsa 20 doları ikinci kez eklemeyin. Örnek, piyasa tahmini veya belirli havuzun gerçekleşmiş getirisi değildir.
Onaydan pozisyon kaydına
- Varlıkları ve ağı eşleştirin. Cüzdanda seçilen ağın doğru tokenları ve ağ masrafına yetecek yerel parası bulunmalı. Sadece diğer ağda bakiye görünmesi yetmez.
- Aralık ve miktar önizlemesini okuyun. Aralık içindeki v3 pozisyonu iki token ister; her birinden eşit adet veya her durumda eşit dolar değeri yatırılmaz. Aralık dışında tek taraflı giriş mümkün olabilir ama fiyat içeri girene kadar ücret doğmaz.
- Harcama iznini ayrı inceleyin. İstenen token, miktar ve harcayan sözleşme beklediğiniz işlemle eşleşmeli. Token izinlerini denetleme rehberi yetkinin ne verdiğini açıklıyor. Bağlantı, token izni ve pozisyon işlemi birbirinin yerine geçmez.
- İşlem özetini doğrulayın. Alınacak pozisyon, asgari tutarlar ve ağ maliyetini kontrol edin. Kayma toleransını hatayı susturmak için düşünmeden yükseltmeyin.
- Kaydı saklayın. Başlangıç token adetleri, fiyat yönü, aralık, işlem kimliği ve maliyetleri not edin. İşlem tamamlandıysa pozisyonun doğru ağda ve beklenen cüzdanda göründüğünü doğrulayın.
Ağ maliyetini tahmin ederken Ethereum gas ücreti aracı fikir verebilir; belirli sözleşme işleminin kesin ücretini göstermez. İzin, pozisyon açma ve daha sonraki çekim ayrı maliyetler doğurabilir. Bütün ağ parasını pozisyona ayırmak, çıkış işlemini finanse etmeyi zorlaştırır.
Çıkışı pozisyon açmadan tasarlayın
Doğrudan v3 pozisyonunda, resmî çekim akışı pozisyonu seçip çekilecek yüzdeyi belirlemeye dayanır. Ücretleri tek başına toplamak da mümkündür. Tokenların cüzdana dönmesi, bankaya para çekmek veya otomatik olarak dolara satmak değildir. ETH/WETH seçimi varsa alacağınız varlığın biçimini kontrol edin.
LP hakkı başka kasa veya teşvik sözleşmesine yatırılmışsa önce o ek sistemin çıkış koşulları okunmalı. Bekleme, kilit veya ek işlem gerektiren yapıyı doğrudan havuz pozisyonuyla aynı saymayın. Arayüz hata verdiğinde resmî durum ve destek kayıtlarını inceleyin; mesajla gelen “cüzdanı doğrula” bağlantılarına yönelmeyin.
Son karar kaydı kısa olabilir: hangi havuz, neden o aralık, hangi maliyet, ne zaman yeniden kontrol, hangi durumda çıkış? Sorulardan biri cevapsızsa işlem ekranını tamamlamak zorunda değilsiniz. Yönetemediğiniz pozisyonu açmamak da geçerli tercihtir.
