Katman 2 ekonomisinde işlem artışı ile gelir artışı aynı yönde gitmeyebilir. Base, Arbitrum ve OP Mainnet için ortak 30 günlük veri, düşük L1 maliyetinin neyi açıkladığını ve hangi giderleri görünmez bıraktığını gösteriyor.
Bir rollup'ın işlem ücretini düşürmesi kullanıcı için avantajdır. Ağın gelirini aynı oranda koruyup koruyamadığı ise ayrı bir sorudur. Daha fazla işlem, daha düşük ortalama ücret ve daha ucuz veri yayını birlikte değişir; tek başına işlem rekoru sürdürülebilir bir işletmeye işaret etmez.
Katman 2 ekonomisini değerlendirmek için Base, Arbitrum ve OP Mainnet'in 27 Ağustos–25 Eylül 2026 UTC dönemini karşılaştırdık. Ortak tarih aralığı, gelir ve maliyetin farklı günlerden alınmasını önlüyor. Üç yerleşik optimistic rollup'tan oluşan örneklem, bütün L2 sektörünün veya ZK ağlarının sıralaması değildir.
Ücret geliri ile veri maliyeti arasında ne kalıyor?
Rollup, işlemleri ana zincirin dışında yürütürken sonuçların doğrulanması ve gerekli verinin yayımlanması için ana zinciri kullanır. İşlemleri gruplamak maliyeti paylaşmayı sağlar. Ethereum'un optimistic rollup açıklaması, yürütme ile ana zincire veri gönderme arasındaki ilişkiyi anlatır.
Kullanıcının ödediği ağ ücreti ile işletmecinin ana zincire ödediği tutar birebir aynı fatura değildir. Örneğin OP Stack'te L2 temel ücretleri ile ücretin L1 payı ayrı kasalara gider. Protokolün ücret kasaları tahsilatın bileşenlerini gösterir; herhangi bir kasanın bakiyesinden doğrudan net kâr hesaplanamaz.
Hesabın sınırı: Aşağıdaki dar fark, ücret geliri eksi L1'e ödenen maliyettir. Personel, sunucu, kanıt üretimi, geliştirme, teşvik ve sözleşmeye bağlı gelir paylaşımı bu hesapta ayrı ayrı ölçülmüyor. Pozitif fark, şirketin veya protokolün net kârı anlamına gelmez.
Aynı 30 günde üç ağın gelir ve maliyeti
growthepie'nin günlük ücret geliri, L1'e ödenen maliyet ve işlem sayısı serilerini kullandık. Maliyet, veri gönderimi ve L1'de doğrulamaya ilişkin giderleri kapsar; yalnız blob ücretinin ölçümü olarak okunmamalıdır.
| Ağ | Ücret geliri | L1 maliyeti | Dar fark | L1 maliyeti / gelir | İşlem sayısı |
|---|---|---|---|---|---|
| Base | 4.814.689 $ | 12.250 $ | 4.802.439 $ | %0,25 | 282.472.732 |
| Arbitrum | 553.269 $ | 2.285 $ | 550.984 $ | %0,41 | 46.424.763 |
| OP Mainnet | 84.177 $ | 3.706 $ | 80.471 $ | %4,40 | 47.946.055 |
Base'te gelirden yalnız L1 maliyeti çıkarılınca yaklaşık %99,75 kalıyor. Sonucu “%99,75 net kâr marjı” diye adlandırmak, ölçülmeyen giderlerin sıfır olduğunu varsaymak olur. growthepie'nin onchain profit metodolojisi de zincir dışı işletme ve geliştirme giderlerini dışarıda bırakır.
Arbitrum ile OP Mainnet'in işlem sayıları birbirine yakın: yaklaşık 46,42 milyon ve 47,95 milyon. Arbitrum'un ücret geliri ise yaklaşık 6,57 kat yüksek. Ağları yalnız işlem adedine göre karşılaştırmak fiyatlandırma ve işlem bileşiminin etkisini gizliyor. Veriler tek başına farkın hangi uygulamadan, kullanıcıdan veya ücret politikasından geldiğini açıklamıyor.
Grafikte toplam ücretin toplam işleme bölünmesi gösteriliyor: Base yaklaşık 0,01704 $, Arbitrum 0,01192 $, OP Mainnet 0,00176 $. Değerler medyan ücret veya aynı transfer için alınmış anlık teklif değildir. Basit gönderim ile karmaşık sözleşme çağrısının payı değiştikçe ortalama da değişebilir.
Hesabı nasıl yeniden üretirsiniz?
- Tarihleri eşitleyin. İnceleme 27 Eylül'de yapıldı; indirilen serilerin son ortak tam günü 25 Eylül'dü. Her ağ için aynı 30 UTC günü seçildi. Takvim farkını “son 30 gün” etiketiyle gizlemeyin.
- Birimleri aynı tutun. API'deki günlük USD değerleri toplandı. Dönemlik ETH toplamını bugünün kuruyla çevirerek farklı bir dolar serisi üretilmedi.
- Boş günleri bulun. Seçilen pencerede bütün serilerde 30 sayısal günlük kayıt bulundu; ek bir ileri taşıma veya sıfırla doldurma uygulanmadı. Kontrol, sağlayıcının zincir verisini baştan hesaplayarak denetlediğimiz anlamına gelmiyor.
- Oranı toplamdan hesaplayın. Dar fark = dönem ücreti − dönem L1 maliyeti. Fark oranı = dar fark / dönem ücreti. Günlük yüzdelerin basit ortalaması, gelirin az olduğu güne gereğinden fazla ağırlık verebilir.
Üç ağ için sonuçlar sağlayıcının günlük onchain profit serilerinin toplamıyla yuvarlama hassasiyetinde örtüştü. Kaynak seriler revize edilebilir. Aynı dosya sürümü ve tarih aralığı korunmadan daha sonraki bir ekranla kuruşu kuruşuna eşleşme beklenmemeli.
Ucuz veri, ucuz işlem ve teşvik aynı sonucu üretmez
Veri yayınının ucuzlaması işletmeciye alan açar. Tasarruf kullanıcı ücretine yansırsa işlem başına gelir düşebilir; daha fazla kullanıcı veya kullanım sıklığı düşüşü telafi edebilir. Talebin ne kadar tepki verdiği ölçülmeden “ücret düştü, gelir artacak” sonucu kurulamaz.
Varsayımsal karşı senaryo: Ayda 1 milyon işlem ve işlem başına ortalama 0,01 $ ücret, 10.000 $ gelir getirir. L1 maliyeti 500 $ ise dar fark 9.500 $, oran %95 olur. Aynı ay 8.000 $ işletme gideri ve gelirde çift sayılmamış 3.000 $ teşvik harcaması bulunduğunu varsayalım. Genişletilmiş sonuç 10.000 − 500 − 8.000 − 3.000 = −1.500 $ olur. Rakamlar herhangi bir ağın açıklanmış bütçesi değildir.
İşlem sayısı 2 milyona çıkarken ortalama ücret 0,005 $'a inerse gelir yine 10.000 $ kalır. Veri maliyeti ve işletme yükü değişebilir. İşlem büyümesi tek başına gelir büyümesi değildir; ücret yarıya inerken gelirin artması için diğer koşullar sabitken işlem sayısının iki katından fazla yükselmesi gerekir.
Ödül programı için ayrılan tokenın piyasa değeri de otomatik olarak ücret gelirinden çıkarılacak nakit gider değildir. Harcayan tarafı, hak ediş dönemini, gerçekten dağıtılan miktarı ve muhasebe yöntemini belirlemek gerekir. Kullanıcı ücretini başkası ödüyorsa ağın tahsilatı görünür kalabilir; talebin ekonomik yükünü kimin taşıdığı izlenmelidir.
Kalıcı talebi sınamak için hangi kanıt eksik?
30 günlük toplamlar başlangıç noktasıdır. Teşvik bittikten sonra aynı kullanıcı grubunun ücret ödeyerek dönüp dönmediği, tek uygulamanın payı, işlem başına gelir dağılımı ve hizmet maliyetleri olmadan sürdürülebilirlik kararı eksik kalır. Adres sayısı kişi sayısıyla eşitlenmemeli; otomasyon ve çoklu cüzdanlar yorumu değiştirebilir.
Ağ gelirinin token sahibine aktarılması da ayrı bir mekanizmadır. Ücretin ETH ile ödenmesi veya bir yönetişim tokenının bulunması, elde edilen farkın o tokena otomatik nakit akışı sağladığını kanıtlamaz. Ana zincire değer aktarımını incelemek isteyenler için Ethereum'un talep ve ağ ekonomisi analizi farklı bir soruyu ele alır.
Veri penceresi üç ağda da L1 maliyetinin ücret gelirinden düşük olduğunu gösteriyor. Sürdürülebilirlik hakkında daha güçlü bir hüküm için aynı yöntemi ardışık dönemlerde tekrarlamak, teşvik sonrası kullanımın sürmesini gözlemek ve hesap dışında kalan giderleri eklemek gerekir. Kullanıcının ödediği düşük ücret gerçek bir faydadır; işletmecinin tam ekonomik sonucu ise daha geniş kanıt ister.
Ekonomik veriler, ağın güvenli çıkış yolunu tek başına göstermez. Rollup seçimi rehberi, doğrulama, veri erişimi ve yükseltme yetkisini gerçek bir risk profili üzerinden ayrı ayrı inceler.
